5 leerpunten als startende coach

Het is nu anderhalf jaar geleden dat ik als trajectbegeleider begon bij een lokaal project. Ik was een groentje. Net een half jaar afgestudeerd. Het projectidee was al door de stichting waar ik voor werk, opgezet. Jongeren van 16 t/m 27 jaar gratis begeleiden naar werk, studie of een andere zinvolle dagbesteding. Ik werd aangenomen als de enige uitvoerende coach, zonder andere coach-collega’s. Naast een locatie en een samenwerkingsverband was er verder weinig. Geen beeldmerk, geen klanten. Enkel de basis. Ik deel met jou vijf leerpunten die ik heb opgedaan als beginnende coach.

1.  Grenzen stellen

Het aanvoelen en stellen van grenzen was- en is één van de grootste uitdagingen van een beginnend coach. Althans, dat was het voor mij. Ik liep hier tegenaan tijdens verschillende coachsessies en vergaderingen en besefte dat dit dilemma zicht niet alleen op werkgebied voordeed, maar ook in andere situaties. Bijvoorbeeld mijn eigen gewenste werktijden hanteren, ongewenst gedrag durven te benoemen, mijn visie delen met anderen, behoeftes aangeven, enzovoorts. Ik vergeleek me vaak met andere coaches, hulpverleners en collega’s. Dat resulteerde in het onvoldoende luisteren naar mijn eigen behoeftes. Mijn eigen grenzen. Je lichaam en gevoel zijn daarbij een enorm betrouwbare raadgever. Als je, zoals ik, sterk verbonden bent met je intuïtie, weet je stiekem heel goed wat je wel en niet oké vindt. Natuurlijk zul je altijd momenten ervaren waarbij je je minder comfortabel voelt, wanneer je uit je comfortzone stapt. Maar in grote lijnen weet je wat wel- en niet bij jou past.

Op een gegeven moment werd ikzelf ook gecoacht door mijn teamleider. Ik leerde mij bewust te worden van situaties waarin ik mijn grenzen voorbij ging. Momenteel zie ik deze situaties als oefenmomenten! Het is super waardevol om deze momenten met iemand te kunnen nabespreken. Op deze manier blijf je leren.

2.  Bij jezelf blijven

Bij jezelf blijven hangt onvermijdelijk samen met grenzen stellen. Durf je niet zo gemakkelijk grenzen te stellen? Dan loop je jezelf vaak voorbij. Bij jezelf durven blijven, je identiteit vormen en uiten, jouw aandeel net zo belangrijk vinden als dat van anderen… Punten waar ik flink mee heb moeten oefenen. En nog steeds! Ik liep hier vooral tegenaan door mijzelf met anderen te vergelijken. Ik zag extraverte coaches. Coaches boordevol energie. Hulpverleners die via Whatsapp 24/7 bereikbaar waren. Hele praktische, goed functionerende mensen die alles onder controle leken te hebben. Dát was goed, dacht ik. Ik ben jarenlang als een soort kameleon door het leven gegaan door mezelf aan te passen. Als HSP en ADD moest ik sowieso altijd al flink bijpoten om het snelle tempo van het dagelijks leven bij te houden. Bij kritiek was ik al snel weer uit balans. Hoe pak je dit aan? Ik richt me nu voornamelijk op de punten waar ik wél heel goed in ben. Om mijzelf daarin profileren, in plaats van eindeloze pogingen om Miss Master Mind te worden.

3. Op je handen zitten

Als coach of hulpverlener wil je mensen heel graag helpen. Jouw rek ligt ramvol met steengoede levensadviezen, die je maar al te graag met anderen wilt delen. In het begin ging ik volle kracht vooruit voor deelnemers (cliënten). Ik werkte superhard. Zocht alles uit. Ik stak veel energie in mensen die juist níet wilden veranderen. Want wanneer iemand achterover gaat leunen, is de valkuil dat jij extra hard je best gaat doen. Het zogenaamde hulpverlenerssyndroom. Je wilt immers niet het gevoel krijgen dat jij faalt als coach/hulpverlener. Of dat je steken laat vallen in de resultaten.

Wat werkt dan wel? Een wijkteamwerker adviseerde mij om ‘op mijn handen te gaan zitten’. Jij bent als coach degene die achterover mag hangen, wanneer de ander onvoldoende inzet toont. Het is ieders eigen verantwoordelijkheid om verandering te brengen in het leven. Ik lees daarnaast het boek ‘Socratisch Motiveren’ van Martin Appelo. Hierin wordt deze strategie heel duidelijk beschreven. Ik zal hier binnenkort een review over schrijven en de belangrijkste inzichten met je delen.

4. Je eigen werkstijl ontwikkelen

Iedere coach heeft zijn eigen werkstijl. Hoe beter je in lijn bent met jezelf, hoe beter het lukt om met vertrouwen te coachen. Wanneer je fris vanuit je studentenleven begint aan je nieuwe baan, ga je pas écht leren. Je bent opeens ‘los’. Net als wanneer je écht zelf begint met autorijden zonder instructeur, na je rijexamen te hebben behaald. Dat is het moment waarop je jezelf als coach of hulpverlener nóg beter leert kennen. Waar je krachten en valkuilen liggen. Je kan hiervan leren en dat zal je (als het goed is) ook je leven lang blijven doen. Daarnaast draait het om erkenning en acceptatie. Weet je dat je niet goed bent in de administratie? Vindt daar dan een andere oplossing voor. Is er een bepaald aspect van in werk waar je heel veel energie uit haalt? Doe dat dan meer. Ik heb zelf bijvoorbeeld ondervonden dat ik voornamelijk coach met aandacht voor gevoel en intuïtie. Maar ook bijvoorbeeld speelsheid en eigenheid. En dat ik liever solistisch werk en mijn collega’s zelf opzoek wanneer ik daar behoefte aan heb. Liever thuiswerk dan in de kantoortuin.

De conclusie is dus: zoek uit wie jij bent en handel daarnaar. Maak het leuk voor jezelf! Wat voor doelgroep coach jij het liefst? Waar voel jij je het prettigst bij? Dat is waarom ik heb besloten om creativiteit en intuïtief werken als main-factor toe te voegen in de coachsessies. En nu dus ook Creative Life Coaching aanbied. Om intuïtief te werk te gaan. Omdat dat is wat bij mij past, waar ik goed in ben en waar ik dolblij van wordt.

5. Theorie toepassen in de praktijk

Gesprekstechnieken, gespreksvaardigheden en methodieken krijg je mee tijdens je opleiding en stageperiodes als je een soortgelijke opleiding volgt of hebt afgerond (ik studeerde Social Work). Naast dat je super zenuwachtig bent voor je allereerste gesprekken, enorm zelfbewust bent, moet je ook nog eens al deze geleerde stof toepassen! Vanuit de theorie, hoppa, de praktijk in. Het is écht net als autorijden. Alles gaat zó snel (dit was een traumatische ervaring voor mij en hoop dat ik als oudje nooit herexamen hoef te doen). Mijn rijinstructeur zei: ‘Gebruik je zintuigen. Wat zie je? Wat hoor je? Wat ruik je? ‘. Toentertijd vond ik het als puber zijnde niets meer dan slapgelul. Ik wilde gewoon stoer rijlessen. Maar hij heeft gelijk. Dit is precies wat je doet, ook tijdens coachsessies. Het is heel leuk om dit te leren, omdat het bij elk persoon ook weer net iets anders gaat. Je leert van elk gesprek en van elk persoon en dat maakt het heel bijzonder werk. Een manier om dit te kunnen is gewoon puur door te doen, doen, doen. Op een gegeven moment wordt de geleerde stof je eigen op jouw manier en ontwikkel je dus die eigen werkstijl.

Natuurlijk heb ik nog eindeloos veel meer inzichten opgedaan. Dit zijn voor mij toch wel de uitspatters. Ik ben benieuwd naar jouw leerpunten als (startende) coach, hulpverlener of een andere functie waar je (pas) werkt. Waar liep jij tegenaan? En wat ging je juist heel gemakkelijk af?


Sanne-Lotte Langbroek

Ik ben Sanne-Lotte, schrijver en oprichter van The Buzzy Bee. Een community voor alle creatieve en sensitieve bezige-bijen in Nederland. Momenteel ben ik jongerencoach in Enkhuizen. En een illustrator en tekenaar in de maak. Ook niet onbelangrijk: Een absolute kattenliefhebber. Bzzz!